روزیست خوش و هوا نه گرم است و نه سرد

مزارعی زیبا و چشم نواز ....

يكي ازعواملی که درکشاورزی بسیارمورد توجه قرارمی گیرد وعامل اصلی نابودی بسیاری اززمین های خاصلخیزکشاورزی وتبدیل آن به مکان های غیرقابل کشت می باشد پدیده فرسایش خاح است.

متاسفانه درکشورما به دلیل توجه بیشتر مسئولان کشوری به بخش صنعت وعدم توجه آنان به بخش کشاورزی ونادیده گرفتن مشکلات آن،باعث شده که این،مسیر قهقرایی،سرعت بیشتری بگیرد.

فرسایش خاک ازجمله نگرانی های عمده زیست محیطی قرن حاضراست. برپایه برآوردهای انجام شده براثرفرسایش خاک سالیانه چندین میلیون هکتارازاراضی کشاورزی جهان به کام نابودی کشیده می شود. برپایه همین برآوردپیش بینی می شودکه تاسال 2010 میلادی یک سوم تا یک پنجم اراضی کشاورزی براثرفرسایش خاک عقیم وغیراستفاده شوند.

فعل وانفعالات فرسایش خاک وجایگزینی تپه های شنی به جای بسترهای حاصلخیزخاک تاسف انگیزاست واین فرآیند باعث مهاجرت هزاران نفرازروستائیان به سمت شهرها می گردد.

یکی ازاساسی ترین مسائلی که باعث فرسایش خاک درایران وجهان شده است مسئله سیلاب هاست.

جنگل هاطی قرنن های طولانی موجب پایداری خاک وذخیره سازی آب ورونق فعالیت های گوناگون کشاورزی بوده اند،ولی به مروروبا ازمیان رفتن تدریجی جنگل ها وپوشش های گیاهی دراین بهشت سرسبزخداوندی ،جاری شدن سیلاب متداول شده است .

هنگامیکه پوشش جنگلی براثرقطع بی رویه حالت مناسب وتراکمی خودرا ازدست می دهد .خاک آن منطقه به علت کمبود شاخ وبرگ وفاصله ایجاد شده بین آنها دربرابربارانهای شدید ورگبارهای تند بی دفاع مانده ومقاومت خودرا ازدست می دهد وبا کمترین بارش تند،مرگبارترین سیلابها را بوجود می آورد.

با ازبین رفتن پوشش گیاهی ،باران هایی که برسطح خاک می بارد علاوه برشستن خاک وتبدیل شدن به روان آب توانایی نفوذ به داخل زمین را ازدست می دهد .

پیامد بوجود آمدن روان آب وعدم نفوذ آب درخاک،پائین رفتن سفره های آب زیرزمینی است که اصلی ترین منبع آبیاری گیاهان درمناطق خشک است. به مرروزمان آنقدرآب وخاک وجود نخواهدداشت که یک کشاورزبتواند مایحتاج روزانه خودرا به دست آورد. ازاین روپدیده مهاجرت به شهرها شدت بیشتری خواهد گرفت که پیامدهای خاص خودرا به دنبال خواهدداشت.

متاسفانه درکشورما پدیده تخریب جنگل ها روند سریعی را درپیش گرفته است.عریانی بیش ازحد دامنه شمالی کوههای البرزکه درروزگاری نه چندان دورپوشیده ازجنگل وبیشه بوده است اکنون به خاطربی توجهی ما انسان ها درمعرض نابودی کامل قرارگرفته وفرسایش خاک،تراکم حرارتی ناشی ازتغییرات جوی ،کاهش رطوبت وازهمه مهمترتقلیل ونابودی پوشش گیاهی (به علت قطع بی رویه وعدم کاشت همزمان درخت ) ازپیامدهای نامطلوب این بی رحمی انسان نسبت به طبیعت اطراف خود است .

شرایط اقلیمی ووضع کنونی زمین شناسی به گونه ای است که آن را به صورت یک کشورمستعد به فرسایش خاک درآورده است . ولی حقیقت آن است که میزان فرسایش خاک درایران بیش ازمقدارمورد نظرمی باشد.آمارنشان می دهد که تلفات خاک دراثرفرسایش درمملکت ما چندین برابربیش ازمیانگین آن درکشورهای آفریقایی واروپایی است.

فرسایش خاک درایران یک مسیرصعودی داشته وبراساس اطلاعات منتشرشده متوسط سالانه تلفات خاک ناشی ازفرسایش درایران رشد قابل توجهی داشته است.به عقیده عموم کارشناسان مهمترین علت فرسایش خاک عوامل انسانی است.افزایش رشد جمعیت دراین دوران با نرخ سرسام آورآن نیازهای اقتصادی زیادی به دنبال داشته است ودرنتیجه جمعیت نیازبه مکانی برای زندگی دارند وافراد سودجوازاین مورد استفاده کرده وبه تخریبت جنگلها می پردازند.متاسفانه ناتوانی مراکزترویجی دراشاعه فرهنگ استفاده صحیح ازجنگل ها ومراتع براساس اصول علمی وفقدان مدارس آموزش منابع طبیعی کافی برای روستائیان وعشایرازعلل دیگرروند فوق بوده است.

برمبنای دلایل فوق انسان ازطریق افزایش تعداد دام درسطح مراتع وتخریب غیرقانونی جنگل ها ،عدم کاربری صحیح اراضی کشاورزی ،استفاده نادرست ازمنابع آبی وگاهی ازطریق احداث خطوط جاده ای وبهره برداری غلط ازمعادن و... ،فرسایش خاک را ازحالت طبیعی ومعمول خود خارج ساخته وبرآن دامن زده است. علاوه براین می توان به عدم تخصیص بودجه مناسب جهت مبارزه با پیشرفت بیابان ها وهمچنین عدم توجه به حفظ زمین های زیرکشت اشاره کرد.

با نیم نگاهی به تاریخچه کشاورزی کشورهای توسعه یافته،می توان دریافت که این کشورها دارای برنامه ریزی صحیح دربخش کشاورزی بوده وکمبود بودجه بخش صنعت خویش را ازدرآمد های بخش کشاورزی تامین می کنند. کشورهایی مانند آمریکا،فرانسه ،ژاپن ازاین راه علاوه برخودکفایی دربخش کشاورزی دارای صنعتی توسعه یافته نیزهستند.

گفتنی است کشورهند درسال 1975 دارای فرسایش خاکی درحدود5میلیاردتن خاک درسال بوده است وبا حمایت ماهاتما گاندی درسال 1985 موفق به تأسیس دفترملی عمران اراضی هند شدکه هدفش به زیرکشت بردن سالانه 5میلیون هکتارازاراضی بایراین کشوروتبدیل آن به اراضی کشاورزی بود.

این روند شامل گسترش زمین های کشاورزی وگسترش مناطق جنگلی بودکه تاحدبسیارزیادی مانع ازافزایش میزان فرسایش خاک درآن کشورگردید.

منبع :مقاله دات نت

ماسه هاي روان به توده يا تپه هاي ماسه اي اطلاق مي شود كه بر اثر فرسايش بادي يا به عبارت ديگر طوفانهاي ماسه اي بوجود آمده و فاقد پوشش گياهي است عاري بودن اين تپه ها از گياه يا پوشش زنده سبب مي شود كه توده هاي ماسه اي نتوانند در مقابل اثر فرسايشي بادهاي شديد ثابت بماند، در نتيجه با وزش باد جابجا مي شود (ماسه هاي روان(.

 همزمان با اجراي برنامه هايي به منظور تثبيت ماسه هاي روان، بايد حتي الامكان اقداماتي نيز در جهت تعديل طوفانهاي ماسه اي و همجنين جلوگيري از حركت ماسه ها در منشا صورت گيرد تا ماسه ها اصولا نتوانند حركت كنند و تپه هاي ماسه اي يا ماسه هاي روان را بوجود بياورد كه ما دائم مجبور به تثبيت كردن آنها بشويم.منظور از تثبيت، جلوگيري از حركت ماسه هاست كه معمولا به دو طريق صورت مي گيرد: يكي از طريق ايجاد موانع غيرزنده (پرده ها و چيزهايي از حصير، ني، سرشاخه درختان يا شبكه هايي از تخته يا توركيسه هاي ماسه و غيره) و پوشش گياهي و ديگر از طريق استفاده از ماده نفتي بخصوص به نام مالچ نفتي.

 الف) تثبيت ماسه هاي روان از طريق ايجاد موانع غير زنده و پوشش گياهي

همانطور كه اشاره شد، بهترين روش براي تثبيت ماسه هاي روان همان ايجاد پوشش گياهي روي آنهاست. اما چون مدتي طول مي كشد تا گياه رشد بكند و در تثبيت موثر واقع بشود يا همچنين اگر شرايط طوري باشد كه گياه نتواند برويد يا نتواند به آساني برويد، پرده ها يا چپرها يا بطوركلي موانعي از مواد مختلف، مانند ني، سرشاخه، حصير و غيره در سطح تپه هاي ماسه اي بوجود مي آورند تا جلوي حركت ماسه ها را بگيرد و در ضمن شرايط را براي سبز شدن بذر يا رشد گياه فراهم سازد.در نقاطي كه شرايط براي ايجاد پوشش گياهي مساعد است، بهتر است به جاي ايجاد پرده يا چپر، گياهاني كه رشد سريع و اثر تثبيت كننده قوي دارند و با شرايط جغرافيايي منطقه مورد نظر سازگار هستند، در درجه اول گياهان بومي آن منطقه را كاشت.

ب) تثبيت ماسه هاي روان با استفاده از مالچ نفتي

مالچ كلمه اي است انگليسي به معني "پوشش" كه بيشتر در كشاورزي به كاربرده مي شود و به مواردي اطلاق مي گردد كه مي تواند ايجاد پوشش محافظي بر روي زمين يا در اطراف ريشه گياه بكند. مالچ ماده جديدي نيست، بلكه قدمت آن به موقعي مي رسد كه حفظ ريشه گياهان در مقابل تاثير عوامل خارجي و همچنين كمك به رشد گياه از طريق ايجاد يك پوشش نازك از موادي چون كاه، خاك اره، برگ در سطح زمين (به نام مالچ) امكان پذير بوده است. اين مواد كه بصورت يك پوشش نازك و مجزا سطح خاك را مي پوشاند، از جهات مختلف خاك، آب و گياه را حفظ مي كند.در سالهاي اخير بشر كه موفق شده است ماده جديد ديگري به عنوان مالچ كشف كند و در كشاورزي و تثبيت ماسه هاي روان مورد بهره برداري قرار دهد. اين ماده، مالچ نفتي نام دارد.مالچ نفتي از فراورده هاي سنگين نفت است. اين مواد ابتدا بصورت امولسيون درمي آيند. آنگاه با وسايل مخصوصي بر روي زمين مورد نظر پاشيده مي¬شوند. پخش فراورده هاي سنگين نفت بصورت امولسيون در آب سهل تر صورت مي گيرد و امكان مي دهد كه بتوانيم يك پرده يا قشر نازكي از آن را در سطح زمين بگسترانيم. اين ماده امولسيونه (مالچ نفتي) پس از آنكه در سطح زمين پاشيده شد و با سطح خاك تماس پيدا كرد، آب خود را از دست مي دهد و قشر نازكي از ماده اصلي آن در سطح زمين بر جاي مي ماند. مالچ نفتي با ايجاد قشري بر روي زمين، بخش فوقاني خاك را در مقابل عوامل گوناگون چون باد باران حفظ مي كند و موجب كاهش تبخير مي گردد و بعنوان پرده عايق در جلوگيري از تغييرات ناگهاني دما و حفظ رطوبت خاك بسيار موثر است.

معمولا مالچ نفتي را در تثبيت ماسه هاي روان در شرايط ذيل بكار مي برند:

_ تپه هاي ماسه اي كه به سرعت جابجا مي شوند و احتمال خطر جاني و مالي فراوان وجود دارد. بنابراين براي جلوگيري از آن بايد بطور مستقيم در اسرع وقت مبارزه شود (مالچ در سطح توده ها يا تپه هاي ماسه اي پاشيده شود)

_ به علت نامساعد بودن شرايط آب و هوايي، امكان ايجاد پوشش گياهي نيست، پس بايد با پاشيدن مالچ مانع از حركت ماسه ها شد.

_ امكان روييدن گياه هست ولي استفاده از مالچ به سبز شدن بذر و رشد گياه در روي تپه ها يا توده هاي ماسه اي متحرك، كمك مي كند.

بنابراين مالچ نفتي هم در مبارزه مستقيم و هم در مبارزه غير مستقيم با حركت ماسه هاي روان بكاربرده مي شود . 

مبارزه با فرسایش بادی نیز مانند فرسایش آبی به دو طریق صورت می گیرد :

مبارزه غیر مستقیم :

در مبارزه غیر مستقیم با فرسایش بادی یا پیشگری و ممانعت از اثر فرسایش باد از اثر حفاظتی گیاه و هوموس استفاده میشود . افزایش پوشش گیاهی و هوموس از جمله به طریق ذیل صورت میگیرد:

جلوگیری از چرای بی موقع و بیش از حد احشام در مراتع و مزارع ، استفاده از اراضی بر حسب استعداد آنها ، کشت گیاهان مناسب ، بویژه توسعه گیاهان بومی منطقه و همچنین دادن هوموس به زمین همانطور که بعدا" خواهیم گفت در مبارزه مستقیم با فرسایش بادی بویژه تثبیت ماسه های روان نیز در شرایطی که امکان رویش گیاه باشد، ضمن دیگر اقدامات ، پوشش زنده بوجود میآورند تا ماسه ها در زیر پوشش سبز بهتر تثبیت گردد و این تثبیت مداومت داشته باشد.

مبارزه مستقیم:

در نقاطی که باد، خاک را رفته و باعث خرابی شده و می شود ، باید اقدامات جدی تر و موثرتری برای جلوگیری از اثر های تخریبی آن و همچنین مرمت خاکهای فرسایش یافته صورت گیرد .

چون شدت فرسایش و دیگر اثرهای تخریبی باد، با سرعت باد ، رابطه مستقیم دارد پس ضروری است که عمل مبارزه در درجه اول در جهت کاهش سرعت باد باشد. از این رو در مبارزه مستقیم ، همواره سعی بر این است که از سرعت باد تا به حدی که قدرت حمل نداشته باشد ، کاسته گردد .

برای این منظور موانعی در سر راه باد بوجود میاورند تا شدت آن را به کمتر از سرعت آستانه فرسایش برسانند. این موانع باد شکن نام دارد.

بادشكن ها ديوارهاي مخصوصي از رديف درختان هستند كه براي كاهش سرعت و شدت باد و خسارات ناشي از آن ساخته مي شوند. بادشكن را نسبت به شرايط و امكانات، از موجودات زنده (گياه) يا از مواد غير زنده درست مي كنند. بادشكن زنده از يك يا چند رديف درخت تشكيل شده است كه بطور عمود به جهت باد كاشته مي شوند. در نقاطي كه شرايط محيط اجازه رشد به گياهان را نمي¬دهد يا زمينهاي مورد حمله باد و هجوم از ماسه مساحت زيادي نداشته باشد يا احتياج به موانع بلند نباشد، از موانع غير زنده مانند حصير، ني، سرشاخه درخت، بشكه، تخته هاي بلند و غيره به عنوان بادشكن و براي جلوگيري از حركت ماسه و همچنين فراهم شدن امكانات جهت سبز شدن بذر و رشد گياه استفاده مي شود
      براي نتيجه گيري بهتر از احداث بادشكن، بايد بويژه نكات ذيل را مورد توجه قرار داد:
- انتخاب نوع درخت بادشكن با توجه به شرايط اقليمي و جغرافيايي محل.
- بررسي وضع خاك بويژه از لحاظ ساختمان و ريزي و درشتي خاكدانه ها به منظور تعيين آستانه فرسايش و همچنين درجه شوري و PH آن.
- تعيين حداكثر سرعت باد و پيدا كردن جهت موثر و خطرناك آن.
- تعيين جهت بادشكن، فاصله دو بادشكن، طول و عرض و تراكم بادشكن.
  بادشكن ها موجب كاهش سرعت و شدت باد مي شود و از قدرت حمل بار آن مي كاهد. باد هنگام برخورد به بادشكن، از سرعتش كاسته مي شود. اما پس از پيمودن مسافتي مجددا سرعتش زياد مي شود.

در دشتها نیز امکان فرسایش خاک بر اثر عمیلیات ناردست کشت و زرع وجود دارد و چه بسا زمینهای حاصلخیزی که براثر بی مبالاتی آنچنان فرسایش یافته که بکلی غیر قابل استفاده یا بهره برداری شده است.

از جمله اقداماتی که میتواند در جلوگیری از فرسایش بیش از حد خاک در مزارع   ، موثر واقع شود ، به طور خلاصه به شرح زیر میباشد:

ü        هموار کردن مین : زمینهایی که دارای شیب بیش از اندازه است ، باید تسطیح گردد. برای این کار ، امروزه نسبت به قدیم ، تسهیلات بشتری فراهم شده است ( استفاده از بیلهای مکانکی و دیگر ماشین آلات مخصوص این کارها).

ü        تراس بندی زمینهایی که امکانات برای تسطیح آنها در سطحی وسیع فراهم نیست.

ü        تقویت زمین از لحاظ ماده الی و همچنین قرار دادن نقداری کلش و امثال آن در مدخل هر کرت یا هر شیار ( کیل) آبیاری و غیره.

ü        احداث یک چاله کوچک در محلی که آب وارد کرت و یا منطقه مورد آبیاری میگردد . به این وسیله از فشار آب بر سطح خاک شخم خورده کاسته میشود، کاری که از قدیم الایام بسیاری از کشاورزان با سلیقه و ماهر انجام میدهند.

ü        به اصطلاح خیساندن یا گل مرده کردن خاک در مدخل هر شیار: معمولا" زمینهایی که به علت ریز بودن خاکدانه ها ، آبیاری آنها مشکل است( زمینهایی که خاکشان نرم است مانند زمینهای رسی شیب دار ، ابتدا با پخش آب خیلی کم در شیارهای آبیاری ، خاک قسمتهای ابتدایی شیار یا کیل ها، خیس میخورند . پس از آن ، آب آنجا را قطع میکند تا به این طریق ذرات خاک ، خوب همدیگر را را بگیرد . آنگاه در مرحله بعدی آبیاری( فردای آن روز و یا نوبت بعدی ابیاری) ، آنهم خیلی با احتیاط ، آن زمین را به طور کامل ، آبیاری میکنند .آبیاری مرحله دوم و مراحل بعدی نیز باید با آب کم و با احتیاط صورت گیرد ، زیرا آین گونه خاکها ، نسبت به فرسایش خاک بسیار حساس است. هنگامی که زراعت خوب رشد کرد و در خاک خوب ریشه دواند ( بخصوص در زراعتهایی که ریشه افشان دارند ، مانند گندم و جو ) حساسیت خاک کمتر میگردد ولی در هر صورت باید برای آبیاری آن حوصله به خرج داد و از بستن آب یاد و باشدت به آن خودداری کرد.

ü        آبیاری متناسب با شرایط هر زمین : به عنوان مثال به اصطلاح ریز و پخش کردن آب در زمینهای حساس از لحاظ فرسایش.

ü        آبیاری زمین توسط آبیار ورزیده و با تجربه : بخصوص آب اول و دوم زمینهای حساس توسط آبیاران ماهر به زمین داده بشود . بعد که گیاه سبز شد و حساسیت خاک در مقابل فرسایش کمتر شد، میشود این گونه زمینها را بدست آبیارهایی که خیلی هم با تجربه نیستند ، داد.

ü        آبیاری زمینهای حساس حتی الامکان در روزها و یا با استفاده از مهتاب در شب صورت گیرد.

ü        برای جلوگیری از فرسایش خاک باید روشهای کشت و تناوب زراعی صحیح و متناسب با نوع خاک و از روی اسلوب درست ، اعمال گردد تا خاک در مقابل عوامل فرسایشی ، مقاوم بشود.

مبارزه با فرسایش آبی خاک در زمینهای زراعتی

ü        مبارزه با فرسایش در زراعتهای دیمی و آبی و باغ در مناطق کوهستانی

ü        مبارزه با فرسایش خاک در مزارع دشتی

 مبارزه با فرسایش آبی خاک در زمینهای زراعتی / مبارزه با فرسایش در زراعتهای دیمی و آبی و باغ در                                    

مناطق کوهستانی :

از آنجا که آب در کشور ما کم است ، باید سعی شود تا سطح هایئی از مناطق کوهستانی که دارای خاک خوب و شیب مناسب و باران کافی است، به زیر زراعت دیمی برده میشود ، تا به این طریق نیاز به آب برای توسعه زراعتهای آبی کمتر گردد. اما چون شرایط در نواحی کوهستانی طوری است که بهره برداری از آن به صورت زراعت دیمی ، خاک را خیلی حساس میکند و در معرض فرسایش قرار میدهد و در برخی موارد حتی حاصلخیزی آن را نابود میکند ، باید زمینهایی را انتخاب کرد و روشهائی را بکار برد و محصولاتی را کاشت که از فرسایش بیش از حد خاک جلوگیری کند، زمینهایی که دارای شیب زیاد است ( بهتر است تاآنجا که امکان دارد زمینهائی که دارای شیب بیش از 12 درصد میباشد) کاشته نشود. زمین را طوری شخم بشود که آب حاصل از بارندگی ، موجب فرسایش خاک آن نگردد. و خلاصه شخم بیموقع و لخت افتادن زمین ، موجبات فرسایش خاک را فراهم نکند، بنابراین زمین به موقع و با وسائل مناسب از این مناطق شخم بشود و حتی الامکان با کاشتن گیاهان مناسب، بویژه علوفه ای ( مانند یونجه دایمی) از بایر افتادن آن جلوگیری به عمل آید.

قسمتهایی از زمینهای مناطق کوهستانی که از زراعت آبی و ایجاد باغ ، مورد توجه قرار میگیرد، چنانچه بیش از حد برخوردار است، باید قبلا" با روش صحیح همان طوری که در مورد آبخیز داری ، توصیح دادیم ، سکو بندی بشود تا خطر فرسایش خاک از بین برود.

بانکتهای مخصوص کشت و زرع یا نوعی بند سار:

در نقاطی که شیب زمین بالنسبه زیاد نیست( کمتر از 20 درصد) امکان کشت و زرع وجود دارد، برای جلوگیری از فرسایش خاک به وسیله آب و همچنین ذهیره شدن آب در زمین ، بانکتهای مخصوصی بوجود میآورند که با بانکتهائی که شرح آها گذشت ، فرق دارد. این نوع بانکت ها ، که پشته های بسیار ضخیم و بلندی دارد ، وقتی آب برف و باران در آن جمع میشود ، به شکل استخرهعای خاکی کوچک به نظر می آید . این این نوع بانکت ها در اغلب نقاط حواشی کویر ها و بیابانهای ایران به « بند سار» معروف است و نوع کشتی که در آن انجام میشود به « کشت بند ساری » مشهور است. این بانکت ها یا بند سار ها را معمولا در پای کوهها بوجود می آورند . در داخل این بند سارها ، میتوان از انواع مختلف محصولات از قبیل گندم، جو، انگور، پنبه ، هندوانه کاشت. در حواشی کویر ها و بیابانهای ایران سه نوع محصول آخری را میکارند.

نوع و حجم این بانکت ها با بند های مخصوص زراعت ، نسبت به شرایط و امکانات محل ، بویژه شیب زمین و میزان بارندگی و غیره فرق میکند.

و در خاتمه لازم به تذکر است که تقویت خاکهای مناطق کوهستانی یا به طور کلی زمینهای شیب دار ، از لحاظ مواد آلی ، تاثیر بسزایی در جلوگیری از فرسایش خاک دارد.

بنابراین یکی از اقدامات ، باید این باشد که بخصوص خاک زمینهای خیلی شیب دار از لحاظ مواد آلی غنی گردد( از طریق تقویت پوشش گیاهی و در مواردی حتی دادن کود حیوانی ، و اعمال صحیح کاشت و برداشت)

*******************************************************

مبارزه مستقیم با فرسایش آبی / احداث سدهای خشکه چین

در نواحی که سنگ زیاد است ، معمولا" برای جلوگیری از فرسایش زمین و همچنین مرمت سطح های فرسایش یافته در دامنه کوهها ، از سنگهای آن محل سد های کوچکی در نقاط فرسایش یافته به ویژه در داخل آبراهه ها می سازند که به سد خشکه چین معروف است.

این سدهای کوچک که فقط با قرار دان سنگها بر روی هم در روی خطوط میزان احداث میشود ( در لا به لای سنگهای ، مواد چسبنده از قبیل گل، گچ و آهک و ... نمی ریزند، از این رو سد خشکه چین نامیده میشود.) مانع از جریان شدید آب می شودو با ایستادن آب در پشت آن به نفوذ دادن آب در زمین کمک می کندکه در نتیجه مانع از فرسایش خاک میگردد .چون آب  ، قسمت اعظم گل و لای و سایر مواد را که در مواقع بارندگی با خود حمل میکند ، در پشت این سد ها باقی میگذارد ، این سدهای کوچک در حکم یک صافی موثر است، به این معنی که با ایستادن آبهای گل آود در پشت سد مواد محموله آن رسوب میکند و چنانچه سد براثر آب زیاد پر بشود ، آب بالنسبه صاف تر یا با گل و لای کمتر از سطح آن ریزش میکند و به سمت پایین دره یا رود اصلی جاری میگردد.

بنابراین به این طریق هم آب حفظ می شود و هم از فرسایش خاک جلوگیری بعمل میآید و هم با صاف شدن آب در پشت سدهای خشکه چین ، مانع از پرشدن سریع سد اصلی که بر سر راه رود برای ذخیره شدن آب احداث شده است ، می شود.

فاصله سدهای خشکه چین از هم ، از جمله به شیب زمین و جنس کوه و دیگر امکانات موجود بستگی دارد. برای آنکه سدهای خشکه چین آب و خاک را خوب حفظ کند ، باید دائم از آنها مراقبت بعمل آید، ریرا اغلب دیده شده است که یا این سنگ چین ها به عللی ریزش کرده است و سد خراب شده یا اینکه جنس زمین زیر سد و فشار آب طوری بوده که در زیر دیواره سد ( کف سد) سوراخهایی بوجود آمده است که سبب خروج آب از کف سد شده است و در نتیجه سیلابها همین طور که از بالا وارد محل سد های خشکه چین میشود ، بدون توقف و تاخیر از کف آن خارج میگردد و بنابراین احداث سد خشکه چین در چنین شرایطی هیچ گونه تاثیری در نگهداری آب و خاک ندارد.

ممکن است که سد های خشکه چین بتدریج از گل و لای و دیگر مواد آبرفتی پر بشود . در این صورت نوعی سکو ، در داخل آبراهه ها تشکیل میگردد.