تاثيرات شگفت انگيز  عنصر پتاسيم  بر روي خصوصيات كيفي و كمي محصولات زراعي و باغي بر هيچكس پوشيده نيست ، تا جائيكه آنرا عنصر كيفيت(quality nutrient) ناميده اند .

امروزه كليه كشاورزان از پتاس بصورت سولفات پتاسيم و كلرور پتاسيم در مزارع به ترتيب ، قبل از كاشت ، بصورت سَرَك و همراه آب آبياري استفاده مي كنند . هر چند مشكل جذب عناصر ماكرو در مزارع ، مانند عناصرميكرو  حاد نمي باشد ، اما بدليل پايين بودن كيفيت ،كودهاي جامد معمولا" تامين كننده نياز كامل گياه به اين عنصـر نمي باشند .

استفاده از كود پتاس موجب:

·          افزايش مقاومت در برابر خطرات تنشهاي محيطي (خشكي ، دما و شوري ) و  حمله آفات و امراض

·          فعال نمودن 60 نوع آنزيم گياهي از جمله (1 آنزيم ATP و آنزيم احيا كننده گاز كربنيك )

·          افزايش فتو سنتز بدليل كارايي بهتر آنزيمها

·        تقويت نمودن بافت هاي نگهدارنده و در نهايت افزايش  مقاومت به وِرس

·          ايجاد تناسب در جذب عناصر غذايي مورد نياز گياه

 مي گردد .

کمبود پتاس در برگهای مسن ظاهر میشود. تحت شرایط کمبود شدید ، نکروزه شدن برگهای مسن به صورت لکه هایی در انتداد طولی برگ شروع شده و سریعاا" به انتها و حاشیه برگها سرایت میکند. در نتیجه این عمل شیوع بافت نکروزه ، بافت سبز رنگ به صورت نیزه ای شکل از قاعده برگ تا مرکز بافت نکروزه تشکیل میشود.

 برای پشگیری از مشاهده کمبود پتاس در مزعه ، بایستی قبل از کاشت گندم  از مزرعه مورد نظر آزمون خاک گرفته شود ، در این صورت میتوان به میزان واقعی پتاس برای کاشت دست یافت و به همان میزان کود پتاسه به مزرعه داد.

حال اگر این کار میسر نبود و انجام نشد و کمبود پتاس مشاهده گردید برای درمان میتوان با استفاده از محلول پاشی کود پتاسه این کمبود را برطرف ساخت البته بایستی در دو تا سه مرحله محلول پاشی انجام شود .

عناصر كم مصرف

خاك هاي زراعي كشورما به دلايل متعددي دچار كمبود شديد ريز مغذي ها به ويژه روي(Zn) و آهن(Fe) مي باشند . برخي از اين دلايل عبارتند از :آهكي بودن خاك ها ،بي كربانته  بودن آب آبياري ، تنش  خشكي در مزارع كشور و پايين بودن مواد آلي در خاك هاي زراعي .بنا دلايل فوق جذب عناصر ريز مغذي ، به ويژه روي (Zn) و آهن(Fe) ، به وسيله ي ريشه ي گياهان يا اصلاً انجام نمي گيرد ويا در صورت جذب نيز ، به دليل  PHبالاي شيره ي سلولي  با رسوب در درون آوند ها ، به قسمت هاي خوراكي (برگ ،ميوه ودانه) نمي رسند .در صورت مصرف دام يا  انسان از اين قسمت هاي خوراكي ابتلا به كمبود عناصر ريز مغذي بديهي است.در گذشته نقش ريز مغذي ها به ويژه روي(Zn) ، در كشور چه در بخش كشاورزي و چه پزشكي فراموش شده بود .از رو اكثريت جامعه ما به كمبود روي مبتلا مي باشند پزشكان محترم رنگ پريدگي را از كمبود آهن مي دانند در حالي كه كم خوني ، به كمبود هر دو عنصر آهن و روي مربوط است .

محققان احتمال ابتلا به بيماري قند از نوع II را در افراد مسني كه بدن آنها با كمبود روي مواجه است ، زياد مي دانند . در نتايج تحقيقات اخير اعلام شد كه حدود نيمي از دانش آموزان راهنمايي تهران با كمبود روي مواجه مي باشند . خوردن مهر (خاك ) ،ريزش مو ،ناراحتي پروستات ، بوي بد دهان و نبود حس چشايي تعدادي از عوارض كمبود روي در انسان است .

در سنين بالا برخي از خانم ها و آقايان در كارهاي روزانه از خستگي زود هنگام رنج مي برند ،

يكي از علل آن كمي مقدار آنتي اكسيدان ها در بدن است . با مصرف سولفات روي _ كه خود يك آنتي اكسيدان است _انسان زود خسته نمي شود . از اين رو تجويز سولفات روي براي ورزش كاران نيز مفيد خواهد بود . امروزه در پزشكي از عناصر معدني روي و سلينوم واز ويتامين هاي A، CوE به عنوان مواد آنتي اكسيدان ياد مي كنند .يكي از نقش هاي مهم مصرف متعادل ريز مغذي ها در مزارع گندم و ساير محصولات كشاورزي ، غني سازي دانه ي آنهاست . زيرا با اين روش به سهولت مي توان سلامتي جامعه را ارتقا بخشيد .

 از طرف ديگر در فرآيند تهيه ي نان ، سبوس از آراد جدا مي شود . با جدا شدن سبوس ، قسمت عمده ي عناصر معدني (80% ) دور ريز مي شوند . علت جدا كردن سبوس را فراواني اسيد فيتيك در آن بيان كرده اند . اسيد فيتيك تركيبي آلي است كه در سيستم گوارشي بدن انسان مانع جذب ريز مغذي ها ، كلسيم و منيزيم مي گردد . براي آنكه عناصر موجود در يك ماده ي غذايي (نان ) براي انسان در سيستم گوارشي بدن قابل جذب باشد، بايد نسبت اسيد فيتيك به روي كمتر از 25 باشد ،در حالي كه اين نسبت در گندم هاي توليدي در خا ك هاي ايران بيشتر لز 40 است با مصرف سولفات روي در مزارع گندم وبا كاهش نسبت اسيد فيتيك به روي عناصر موجود در نان تهيه شده  از اين گندم  براي  انسان  قابل جذب است و در نتيجه در فرآيند تهيه ي آرد ، نيازي به سبوس گيري نخواهد بود .

راه حل ديگري كه براير برطرف كردن مشكل نسبت بالاي اسيد فيتيك به روي در گندم وجود دارد ، استفاده خمير مايع (مخمر فيتاز) مي باشد كه شكننده ي  اسيد فيتيك است  . ولي متاسفانه نانوايان در تهيه ي نان از جوش شيرين (بي كربنات سديم ) استفاده مي كنند كه خود براي انسان مضر است . بنابر اين توصيه مي شود مخمر را در سطح وسيع توليد و با قيمت ارزان تر از جوش شيرين به نانوايي ها عرضه كند . در ضمن فاصله ي زماني بين تهيه ي خمير نان را نيز افزايش داد تا خمير ترش شود (ور بيايد).