X
تبلیغات
کشــاورزان پیشــــرو - یونجه

 

خاك مناسب كشت يونجه :

يونجه در مرحله جوانه زدن به شوري خاك حساس است ولي بعد از رشد و نمو و ريشه دادن سازش خاصي نسبت به شوري خاك از خود نشان مي‌دهد. خاك‌هاي عميق با بافت سبك تا متوسط و حاصلخيز مناسب كشت يونجه هستند. و PH مناسب آن بين 5/6 تا 5/7 است. اين گياه در خاك‌هاي آهكي به خوبي عمل آمده و جزو گياهان آهك دوست مي‌باشد.

يونجه در خاك‌هاي شور و آهكي رنگ سبز تيره از خود نشان مي‌دهد.

يونجه را نبايد در زمين‌هايي كه خاك آن رسي با تحت الارض غير قابل نفوذ است كشت نمود. خاك‌هايي كه داراي آب تحت الارض هسنتد مناسب رشد و نمو يونجه نمي‌باشند و موجب نابودي بوته ‌هاي يونجه مي‌گردند. خاك‌هاي شني نامرغوب رشد و نمو يونجه را سريع‌ و بهتر نموده و طول عمر آن را كم مي‌نمايند. بطور كلي خاك‌هاي ليموني حاصلخيز با تحت الارض قابل نفوذ بهترين نوع خاك براي رشد و نمو يونجه مي‌باشند.

چنانچه بخواهيم در يك زمين رسي ليموني با PH كمتر از 5/6 اقدام به كشت يونجه نماييم بايد طبق جدول زير عمل نماييم.

براي رساندن خاك اسيدي به PH=6.5 طبق جدول زير عمل مي‌شود :

 

PH

خاك

8/4

2/5

5/5

8/5

1/6

4/6

5/6

و بيشتراز

5/6

آهك مورد نياز

(كيلوگرم در هكتار)

17500

 

15000

12500

10000

7500

5000

ـ

نياز به آهك نيست

 

 

 

 

 

 

 

 

تاثير PH خاك در توليد يونجه طبق جدول زير نمايش داده شده است :

 

توليد متوسط علوفه يونجه خشك در سال ( كيلوگرم در هكتار)

اسيديته خاك

7286

5/7

7026

7

7010

5/6

6574

6

4826

7/5

2950

3/5

 

زهكشي خاك : خاكي كه براي يونجه در نظر گرفته مي‌شود در صورت لزوم بايد بخوبي زه كشي شود. در ارضي‌اي كه آب به مدت طولاني در سطح خاك مي‌ماند و يا بدليل رطوبت زياد خاك امكان نفوذ هوا به داخل خاك موجود نباشد ، كشت يونجه با شكست مواجه مي‌گردد.

بستر يونجه :

اصولا چون يونجه ريشه‌هاي عميقي توليد مي‌كند و درضمن چندين ساله نيز مي‌باشد ، لذا بايد زمين آن خوب تهيه شده باشد. آماده كردن زمين يونجه تابع تاريخ كشت  آن خواهد بود. چنانچه كشت يونجه در بهار صورت گيرد ،‌ بايد زمين يونجه را در پاييز سال قبل يك شخم خيلي عميق زد ه و آنرا تا بهار سال بعد آزاد بگذاريم. در بهار بعد از گاو رو شدن زمين چنانچه احتياج باشد مي‌توانيم يك شخم عميق ديگر عمود بر شخم پاييز بزنيم در غير اين صورت زمين را ديسك مي‌زنيم تا طوقه و علفهاي هرز آن خرد و متلاشي گردد. چنانچه بعد از ديسك زدن زمين علف هرز زيادي داشته باشد ، مي‌توان بدنبال آن ديسك پنجه‌اي يا دندانه‌اي نيز زد تا كلوخه‌هاي كوچك را خرد و علف‌هاي هرز پراكنده را ، جمع آوري و زمين را كمي تسطيح نمايد. بعد از انجام اين عمل براي بوجود آوردن يك شيب مناسب و يكنواخت در سطح زمين ، زمين را با تسطيح كن‌هاي بزرگ ( لولر ) دو بار عمود بر هم تسطيح مي‌نماييم. بعد از انجام عمل تسطيح اقدام به كود پاشي شيميايي با دستگاه كودپاش سانتريفوژ مي‌كنيم.

البته با استفاده از بذر افشان‌هاي جديد مي‌توان عمليات كود دادن و بذر پاشي را هم زمان انجام داد.

بدليل كوچك بودن بذر يونجه بستر آن بايد خاكي نرم و دانه دانه داشته باشد. خاكهاي گرد شده بصورت پودر ، براي كشت يونجه مناسب نيستند. خاك‌هاي به هم فشرده و نسبتا سخت باعث جوانه زدن و سبز شدن درصد بيشتري از بذرهاي كشت شده مي‌گردند. به همين دليل بهتر است بعد از بذر پاشي يا همراه با بذر پاشي بستر يونجه را غلطك بزنيم تا بذرها بيشتر با خاك در تماس باشند.

كودهاي مورد نياز يونجه :

با توجه به اينكه طول دوره رشد يونجه طولاني بوده و برداشت محصول بيشتر در مرحله جواني صورت مي‌گيرد ، برداشت چندچين محصول يونجه در سال ، موجب كم شدن مقدار مواد غذايي خاك و كاهش عملكرد بويژه در سال‌هاي بعدي مي‌شود. كه ميتوان كود لازم رايكبار درسال دراواخر پاييزويا دربهار بعدازاولين چين به زمين اضافه كرد.

ازت :

كمبود ازت در يونجه بندرت مسئله‌اي ايجاد مي‌كند زيرا باكتري‌هاي ريزوبيوم كه در داخل گره هايي كه بر روي ريشه هاي يونجه بوجود مي‌آيند، با گياه حالت همزيستي داشته و مي‌توانند ازت هوا را تثبيت كرده و مقداري از آن را در اختيار گياه قرار دهند. ليكن قبل از زمان كاشت مقدار 50 كيلوگرم اوره يا 75 كيلوگرم نيترات آمونيم در هكتار توصيه مي‌گردد. البته با توجه به اينكه ميزان عناصر غذايي خاك از مهمترين عوامل موثر در تعيين نياز غذايي نبات محسوب مي‌گردد ، بهتر است هرساله قبل از مصرف كود اقدام به نمونه گيري و تجزيه خاك نمود.

 

 

فسفر :

فسفر از عناصر تشكيل دهنده اسيد نوكلوئيك بوده و باعث تحريك رشد و تكامل ريشه‌ها مي‌گردد ، در گل دهي و ميوه دهي موثر بوده وموجب افزايش مقاومت نبات در مقابل بعضي از بيماري‌ها مي‌گردد. فسفر عنصري است كه يونجه بيشتر از ساير عناصر به آن عكس العمل نشان داده و در توليد محصول اهميت زيادي دارد.

پتاسيم :

پتاسيم بعد از ازت بيشترين عنصر غذايي مورد نياز يونجه است. اين عنصر به عنوان تنظيم كننده و كاتاليزور ، نقش اساسي در رشد يونجه ايفا مي‌كند. همچنين در واكنش‌هاي آنزيمي ، تنفس ، متابوليسم كربوهيدرات‌ها ( از طريق تاثير آن بر فتوسنتز ) ايجاد مقاومت در برابر بيماري‌ها ، نگهداري آب و مقاومت به خشكي ( از طريق تنظيم مقدار آب سيتوپلاسم ) ،  ساخت پروتئين‌ها ، رشد برگ‌ها و تاخير در پير شدن آنها ضروري است. حد بحراني پتاسيم حدود 75/1 درصد در ماده خشك گياهي است. گاهي مقدار بيش از 5/2 درصد نيز براي افزايش عملكرد توصيه مي‌شود. مقدار اين عنصر در يونجه با افزايش سن گياه كاهش مي يابد و حداكثر مقدار آن در طول دوره رويشي مشاهده مي‌شود و در مرحله گل دهي و دانه بستن از مقدار آن كاسته مي‌شود. مقدار پتاسيم در قسمت‌هاي مختلف گياه متفاوت است ، بطوري كه در ساقه حداكثر و در برگ بيشتر از ريشه مي‌باشد. يونجه مانند ساير بقولات علوفه‌اي نياز پتاسيمي بالايي دارد و با برداشت محصول زياد، مقادير قابل توجهي پتاسيم از خاك خارج مي‌شود. از طرفي علي رغم آنكه يونجه داراي شبكه ريشه‌اي عميق و گسترده است و مي‌تواند با در اختيار داشتن حجم زيادي از خاك ، پتاسيم مورد نياز خود را تامين نمايد. ريشه گياه يونجه برخلاف گندميان داراي ظرفيت تبادل كاتيوني بيشتري است. از اين رو تمايل بيشتري به جذب كاتيونهاي دو ظرفيتي از جمله كلسيم دارد و لذا كمبود اين عنصر در مزارع يونجه حتي در مناطق نيمه خشك قابل مشاهده است.

كمبود پتاسيم در مزارع يونجه قابل تشخيص است : در اين شرايط تراكم محصول در مزرعه كم است و بعلت كاهش فعاليت آنزيم تثبيت كننده ازت ، ازت غير پروتئيني در گياه تجمع مي يابد و رشد ساقه ها و ريشه ها كم بوده و لكه هاي كوچك سفيد يا زرد رنگ در اطراف برگچه ها نمايان مي‌شود. به تدريج بافت‌هاي بين لكه ها شروع به زرد شدن كرده و در برخي موارد حاشيه برگ به رنگ قرمز يا قهوه‌اي در آمده و برگچه‌ها بصورت فنجاني به سمت پايين متمايل مي‌شوند و در صورت تشديد كمبود، برگ‌ها مي‌ريزند.

در خاك‌هايي كه مقدار پتاسيم قابل استفاده كمتر از 300 ميلي گرم در كيلوگرم باشد ، بسته به ميزان كمبود مي‌توان تا 500 كيلوگرم در هكتار كود كلرور پتاسيم ( به دفعات همراه با آبياري ) مصرف نمود. زيادي پتاسيم نيز مي‌تواند مانع جذب كلسيم گردد. مصرف زياد كلرور پتاسيم موجب كاهش تراكم يونجه و زرد شدن انتهاي برگچه‌هامي شود. بدين منظور جهت كاهش خطرات زيان آور كلرور پتاسيم ، اين كود را به صورت تقسيطي و با مقادير كم بايد مصرف كرد.

كلسيم :

كلسيم در ساختمان ديواره سلولي ، سنتز پروتئين‌ها ، اقتصاد مصرف آب ، غده بستن ريشه و تثبيت ازت ،‌ رشد و توسعه ريشه‌ها و در نهايت عملكرد آن نقش دارد. مقدار مطلوب كلسيم در يونجه حدود يك درصد است. نتايج برخي تحقيقات نشان مي‌دهد كه برداشت 5 تن يونحه خشك با جذب 75 كيلوگرم كلسيم از خاك همراه است. به نظر مي‌رسد ميزان تحمل يونجه در خاكهاي اسيدي به عناصر آهن ، منگنز و آلومينيم با مقدار كلسيم جذب شده در ارتباط باشد. در اين خاكها كه غلظت اين عناصر سبب كاهش رشد اوليه يونجه مي‌شود. مصرف آهك علاوه بر تامين كلسيم كافي ، از قابليت انحلال اين عناصر مي‌كاهد. همچنين قابليت دسترسي فسفر و موليبدن را افزايش داده و به اين ترتيب عملكرد محصول را نيز افزايش مي‌دهد. بدليل آهكي بودن بيشتر خاكهاي تحت كشت يونجه در استان ،كمبود آن كمتر مطرح است. مصرف بيش از نياز كودهاي پتاسيمي در برخي خاكها احتمال كمبود كلسيم را به دنبال دارد. در شرايط كمبود كلسيم جوانترين و پيرترين قسمتهاي يونجه تحت تاثير قرار مي‌گيرند ، رشد يونجه و ميزان تثبيت ازت كاهش مي يابد ، بوته‌هاي جوان يونجه دچار مرگ زمستاني شده و يا در طول خشكي تابستان از بين مي‌روند.

در خاكهاي با PH كمتر از 6 مصرف مواد آهكي به صورت مخلوط با خاك،2تا3 هفته يا ترجيها يك سال قبل ازكاشت مناسب ميباشد.

محققين نشان دادند كه محصول خوب يونجه ، به مقدار 450 الي 600 كيلو گرم سولفات كلسيم براي رشد مناسب خود در خاكهاي دچاركمبود نياز دارد. با مصرف 600 كيلو گرم در هكتار سولفات كلسيم در مزارع يونجه زنجان ، رشد و عملكرد مزرعه يونجه بسيار مطلوب بوده است.

عناصر ريز مغذي به ويژه روي ، منگنز ، بر و موليبدن در افزايش عملكرد و بهبود كيفيت محصول نقش مهمي دارند. با توجه به آهكي بودن وبالا بودن PH اغلب خاكهاي تحت كشت اين محصول ، كمبود اين عناصر غير منتظره نيست به اين دليل توجه به مصرف كودهاي محتوي عناصر ريز مغذي با توجه به نياز گياه در طول دوره رشد ضروري است.

براي بدست آوردن حداكثر محصول وبالنتيجه استفاده بيشتر در امر كشاورزي در درجه اول بايد كاري كنيم كه ميزان محصول در واحد سطح بالا برود. استفاده از كودهاي شيميايي چنانچه بطور صحيح و فنّي عمل شود يكي از بهترين راه هاي رسيدن به هدف بالا ميباشد. يكي از نكاتي كه جهت رسيدن به اين هدف به ما كمك ميكند، شناسايي خاك از نظر مواد غذايي موجود در آن و از نظر نوع خاك ميباشد.

بطور كلّي جهت پي بردن به مواد غذايي موجود و حاصلخيزي خاك وتعيين نوع زراعت مناسب، و مشخّص نمودن روش صحيح كشت و آبياري، بايستي خاك را در آزمايشگاه تجزيه كرد و اولين مرحله براي تجزيه خاك نمونه برداري از آن به طريق صحيح ميباشد

طرز نمونه برداري خاك از مزرعه براي تجزيه آزمايشگاهي :

قبل از اقدام به نمونه برداري نكات زير بايستي به دقت مورد مطالعه قرار گيرد :

1ـ زمين بايستي قبلا به قطعات يكنواخت از لحاظ بافت ، رنگ ، شيب ، ميزان فرسايش ، تاريخچه كشت و تناوب ونوع محصول وغيره تقسيم بندي شود. زيرا در جاهايي كه سراشيبي بيشتر است در موقع بارندگي و آبياري مواد غذايي واملاح خاك بيشتر در معرض تهديد قرار گرفته و از بين ميرود و بر عكس در نقاطي كه گود است  تجمع املاح و مواد مغذي از سراشيبي ها بيشتر است. بنابراين در اين موارد فقط با گرفتن نمونه هاي زياد و نزديك به هم مي توان يك نمونه متوسط و معرف آن قسمت از مزرعه را بدست آورد.

2ـ پس از آنكه زمين به طرز بالا تقسيم بندي گرديد ميتوان اقدام به برداشت نمونه خاك كرد. بدين ترتيب كه از هر قطعه يكنواخت تعداد 15 تا 20 نمونه هر كدام به وزن تقريبي يك كيلو گرم برداشته و سپس اين نمونه ها را كاملا با هم مخلوط نموده و يك نمونه يك كيلو گرمي از آن بعنوان نمونه خاك آن قطعه زمين بخصوص، به آزمايشگاه ارسال ميشود.

اين عمل براي هر كدام از قطعات بطور جداگانه تكرار خواهد شد به طوري كه از هر قطعه يك نمونه خاك جداگانه به آزمايشگاه ارسال شود.

3ـ هر نمونه آزمايشگاهي حداكثر از يك مساحت يكنواخت 15 هكتاري تهيّه ميشود. براي مساحت هاي بيشتر به همان نسبت تعداد نمونه هاي زيادتري مورد لزوم خواهد بود.

4ـ عمق نمونه برداري بستگي به نوع محصول دارد و در محصولات صيفي و شتوي برابر عمق شخم خواهد بود (20 تا 30 سانتيمتر).

5ـ براي احداث مزارع يونجه 2 الي 3 نمونه از هر يك از قطعات (30 -0 سانتيمتري ،60 - 30 سانتيمتري و90 - 60 سانتيمتري ) ضروري است علاوه بر اين حفر پروفيل به ابعاد 5/1*1*5/1 (عمق * عرض * طول) جهت بررسي كلاسه بندي خاك و تاييد امكان كشت يونجه لازم ميباشد. و يا نمونه هاي خاك را بر حسب طبقات خاك موجود در پروفيل (از طريق كارشناس تحقيقات خاك و آب) برداشت و هر كدام را جداگانه به آزمايشگاه ارسال نمود.

6ـ قبل از اقدام به نمونه برداري بايد كاملا اطمينان حاصل نمود كه سطح خاك آغشته به كود هاي حيواني و يا شيميايي و يا بقاياي گياهي نباشد. بايد توجه داشت كه كوچك ترين ذره كودي كه در نمونه باشد نتيجه تجزيه را كاملا مغشوش خواهد نمود.

از زميني كه قبلا كود خورده باشد بايستي بطور جداگانه نمونه برداري نمود. ضمنا از برداشت نمونه از قطعاتي نظير راه آبها و تودههاي قديمي و پوسيده كاه وكناره ديوار و يا پرچين ها و از اين قبيل بايد خودداري شود.

7ـ در مواقعي كه زمين خيلي مرطوب است بايد از نمونه گيري اجتناب نمود (مگر در موارد استثنايي). نمونه برداري از خاكهاي خيلي خشك نيز به واسطه سفت بودن زمين مشكل است. بنابراين در موقع نمونه برداري زمين بايد به اندازه كافي رطوبت داشته باشد. بهترين موقع نمونه برداري وقتي است كه زمين گاو رو باشد.

8ـ قبل از فرستادن نمونه به آزمايشگاه بايد آن را در هواي آزاد پخش نموده تا خشك شود. براي خشك كردن خاك مطلقاً نبايستي از حرارت استفاده شود.

9ـ پس از خشك كردن نمونه خاك ، آن را در داخل يك كيسه پلاستيكي ريخته و با نصب دو اتيكت يكي در داخل وديگري در خارج ظرف كه مشخّصات خاك از قبيل شماره نمونه ، محل نمونه برداري ، عمق نمونه برداري و تاريخ برداشت در روي آنها يادداشت شده باشد به آزمايشگاه ارسال نمايند.

10ـ همراه هر نمونه خاك ، برگ مشخّصات مخصوص آن نيز بايستي بطور كامل و دقيق پر شده و ارسال شود. اين برگ غير از اتيكت هايي است كه به نمونه هاي خاك زده مي شود و نمونه آن در اين نشريه ملاحظه مي شود. اين برگه ها را مي توان از مركز تحقيقات كشاورزي دريافت نمود.

وسايلي كه براي نمونه برداري به كار ميرود :

وسايلي كه جهت نمونه برداري از خاك مورد استفاده واقع مي شوند عبارتند از :

1ـ بيل و بيلچه

2ـ اوگر مته اي

3ـ اوگر تو خالي

بطور كلّي بيل راحت ترين و سريع ترين وسيله نمونه برداري از خاك ميباشد.

انواع تجزيه هاي خاك به شرح زير ميباشد :

1ـ در صد اشباع

2ـ اسيديته(PH)

3ـ املاح محلول

4ـ فسفر قابل جذب

5ـ پتاسيم قابل جذب

6ـ ازت قابل جذب

7ـ مواد آلي

8ـ كربنات كلسيم

9ـ در صد گچ

10ـ آنيون ها و كاتيون هاي محلول

11ـ ظرفيت تبادل كاتيون

12ـ سديم قابل تعويض

13ـ آزمايش مكانيكي

14ـ وزن مخصوص ظاهري

15ـ وزن مخصوص حقيقي

16ـ ضريب نگهداري آب در خاك

17ـ ضريب نقطه پژمردگي

راهنماي مطالعه بعضي از نتايج تجزيه خاك :

پس از تجزيه خاك كارشناسان خاك و آب و تغذيه گياهي راهنمايي هاي لازم را به عمل خواهند آورد. مطالب زير به عنوان راهنمايي مقدماتي وكلّي ذكر مي گردد.

 

PH

كمتر از 5/4

خاك فوق العاده خاصيّت اسيدي دارد

5 - 5/4

خاك خيلي زياد خاصيّت اسيدي دارد

5/5 – 1/5

خاك زياد خاصيّت اسيدي دارد

6- 6/5

خاك از نظر خاصيّت اسيدي متوسط است

5/6 – 1/6

خاك كمي خاصيّت اسيدي دارد

3/7 – 6/6

خاك خنثي

8 – 4/7

خاك داراي خاصيّت قليايي متوسط است

9 – 1/8

خاك داراي خاصيّت قليايي زياد است

بيشتر از 1/9

خاك داراي خاصيّت قليايي بسيار زياد است

 

خاكهاي عميق با بافت سبك تا متوسط و حاصلخيز مناسب كشت يونجه هستند و PH مناسب آن 5/7 – 5/6 است.

قابليّت هدايت الكتريكي = E.C

كمتر از 4 ميلي موس

خاك از نظر زراعي محدوديّتي ندارد(شوري بسياركم يا هيچ)

بين 4تا8 ميلي موس

خاك از نظر زراعي با محدوديّت كم در اثر شوري(كمي شور)

بين 8 تا 16 ميلي موس

خاك از نظر زراعي با محدوديّت متوسط در اثر شوري(شوري متوسط)

بين 16 تا 32 ميلي موس

خاك از نظر زراعي با محدوديّت زياد در اثر شوري(شوري زياد)

 

 

بيشتر از 32 ميلي موس

خاك از نظر زراعي با محدوديّت خيلي زياد در اثر شوري(شوري خيلي زياد)

در صد كربن آلي O.C  %

مواد آلي خاك خيلي كم است

4/0 درصد - 0

مواد آلي خاك كم است

7/0 در صد – 4/0 در صد

مواد آلي خاك متوسط است

1 در صد – 7/0 در صد

مواد آلي خاك زياد است

2 تا 1 در صد

مواد آلي خاك خيلي زياد است

بيش از 2 درصد

پتاسيم قابل جذب(بر حسب             PPM )                               فسفر قابل جذب(بر حسب PPM )

كم

 

5 – 0

 

خيلي كم

50 - 0

متوسط

 

10 - 5

 

كم

150 - 50

زياد

 

20 - 10

 

متوسط

250 - 150

خيلي زياد

 

20 به بالا

 

زياد

400 - 250

 

خيلي زياد

400 به بالا

 

 

روش مصرف كود :

تمام كود فسفر ، پتاسه و ازته قبل از كاشت به وسيله كودپاش سانتريفوژ يا دست پاش و يا به صورت نواري در عمق مناسب( 20 تا 25 سانتي متر)توزيع و به زير خاك برده شود. كود آلي در صورتي كه پوسيده باشد قبل از كشت توزيع و با خاك مخلوط گردد. امّا در حالتي كه كاملا پوسيده نباشد بهتر است در پاييز سال قبل از كشت ، مصرف شده و با خاك مخلوط گردد.  درصورت نياز به كود پتاسه درخاكهاي سبك و يا در هرخاكي كه غلظت پتاسيم قابل استفاده كمتر از 300 ميلي گرم در كيلوگرم خاك باشد ، بهتر است آن را در دو نوبت بعد از چين اوّل و همچنين در اواسط مرداد ماه بعد از برداشت ، مصرف كرد.

تناوب يونجه :

يونجه طي چندين سال عمر خود ، مقدار زييادي مواد آلي و ازت در خاك باقي مي گذارد. ازت تثبيت شده در گره هاي موجود در ريشه به صورت آلي بوده ، با افزايش سن گياه بتدريج اين گره ها از ريشه جدا شده و در خاك قرار گرفته و تجزيه مي شود و ازت آن به فرم معدني و قابل استفاده براي گياه بعدي در مي آيد. از هر هكتار مزرعه يونجه ، بسته به شرايط رشد ، سالانه حدود 70 تا 120 كيلو گرم ازت به خاك اضافه مي شود. بنابراين گياه بعدي بايد نياز ازتي بالايي داشته و از طرف ديگر نسبت به ازت زياد خاك مقاوم بوده و ورس نكند. از جمله گياهاني كه چنين خصوصيّتي را دارند مي توان ذرت ، چغندرقند ، پنبه ، سيب زميني را نام برد. از آنجائي كه زيادي ازت خاك باعث ورس در گندم مي شود لذا اين گياه را نبايستي بلافاصله بعد از يونجه در تناوب قرار داد و معمولا يك گياه وجيني با نياز ازتي بالا مابين يونجه و گندم قرار مي گيرد. واگر بخواهيم در تناوب ، گندم را بعد از يونجه قرار دهيم بايستي از ارقامي كه كود پذيري بالايي دارند و نسبت به ورس مقاوم مي باشند استفاده كرد. در مقايسه با گندم ، جو حسّاسيّت بيشتري به ورس دارد. براي آشنايي چندين نمونه تناوب يونجه را مي آوريم :

در مناطق سرد سير :

يونجه (چند سال) - چغندر قند يا سيب زميني - گندم يا جو.

چنانچه در منطقه اي هدف ، توليد علوفه باشد مي توان از تناوب زير استفاده كرد :

يونجه (چند سال) - ذرت علوفه اي - گندم يا جو

يك تناوب ديگر نيز توصيه مي گردد كه اين تناوب را مي توان براي واحد هاي زراعي كشاورزان عمده كار پيشنهاد نمود.

يونجه - سيب زميني - گندم - جو

علّت انتخاب اين تناوب كه قابل اجرا در تمام مناطق استان مي باشد ، به شرح زير بيان مي گردد.

گندم و جو به علّت هاي زير انتخاب شده اند :

1ـ استراتژيك بودن آن ها.

2ـ تعداد كمتري كارگر نياز دارند .

3ـ در ازاي تحويل اين محصولات به دولت كشاورزان مي توانند از امكاناتي نظير كود ، سم ، ادوات دنباله بند و تسهيلات بانكي استفاده نمايند .

4ـ باعث مي شود در تمام طول سال تقريباً زمين زير كشت باشد .

5ـ كاشت ، داشت و برداشت آن ها آسان است.

6ـ در دامداري از جو استفاده مي كنند .

7ـ گندم داراي اعتبار معنوي و اقتصادي خاصّي است .

يونجه به خاطر اين كه :

1ـ استراتژيك است .

2ـ با كيفيّت است .

3ـ درآمد آن زياد است .

4ـ دامداري در منطقه وجود دارد .

5ـ خاك را اصلاح مي كند .

6ـ در صورت نياز با پيش فروش آن مي توان به درآمد رسيد .

7ـ كارگر كمتر احتياج دارد .

8 ـ از ماشين آلات مي توان در قسمت هاي ديگر مزرعه در طول 5 ـ 4 سال استفاده كرد .

سيب زميني به خاطر اين كه :

1ـ به عنوان موادّ غذايي مهمّي مطرح است .

2ـ جامعه با بحراني از آن روبرو است .

3ـ پتانسيل توليد آن در محل زياد است .

4ـ كشت آن در منطقه عملاً و در سطح زيادي مرسوم است .

5ـ مقدار توليد در هكتار آن زياد است .

6ـ درآمد زيادي از فروش آن حاصل مي گردد .

7ـ چون يك گياه وجيني است زمين از نظر محصول بعدي كم علف خواهد شد.

ارقام يونجه :

از ميان ارقام متعدّد يونجه ، در اين استان در حال حاضر از يونجه رقم همداني استفاده مي شود كه اين رقم مناسب مناطق سردسير و مناطق معتدل و منطقه طارم مي باشد و توصيه مي گردد هيچ رقم ديگري بدون مشورت وارد استان نگردد تا توليد بذر كه از سال 81 به طور اصولي آغاز گرديده دچار مشكل نشود.

تاريخ و چگونگي كاشت :

يونجه را در مناطق سرد و معتدل در بهار و نيمه اوّل شهريور بايد كاشت. در منطقه طارم مي توان در اوايل پاييز و اواخر زمستان (اسفند ماه) كاشت. در مناطقي كه زمستان هاي سخت دارند بهتر است يونجه را در بهار كاشت. حداقل درجه حرارت براي شروع جوانه زني يونجه يك درجه سانتيگراد و درجه حرارت مناسب براي كاشت حداقل ده درجه سانتيگراد مي باشد.

به دليل دوام چندين ساله يونجه ، و به واسطه اين كه در طول عمر آن فقط يك بار عمل كاشت انجام مي شود ، بايستي زمين آن را به خوبي آماده نمود. يك شخم عميق براي كاشت پاييزه در بهار همان سال و براي كاشت بهاره در پاييز سال قبل لازم است. با انجام اين شخم بقاياي علف هاي هرز چندين ساله به خصوص ريشه ها در معرض آفتاب قرار گرفته و خشك شده و از بين ميروند. ضمن اين كه نزولات آسماني بهتر در خاك ذخيره شده و بقاياي محصول قبلي تا زمان كاشت يونجه ، به خوبي مي پوسند.

در موقع كاشت يك شخم سطحي تر براي آماده شدن بهتر زمين زده مي شود. براي خرد شدن كلوخه ها زمين را دو بار عمود بر هم ديسك مي زنيم. در صورت وجود بقاياي محصول قبلي و ريشه هاي علف هاي هرز در سطح خاك ، از هرس يا دندانه براي جمع آوري آنها استفاده مي كنيم. پس از آن زمين را توسّط تسطيح كن (لولر) تسطيح مي كنيم. تسطيح بهتر زمين در آبياري يكنواخت زمين ، سبز شدن يكنواخت بوته ها و همچنين در كيفيّت بهتر كار ماشين هاي برداشت مؤثر است. انتخاب طول كرت بر اساس شيب زمين و نوع خاك انجام مي گردد. هر چقدر شيب زمين بيشتر و بافت خاك سبك تر باشد ، طول كرت كمتر است. پس از تسطيح مي توان توسط كودپاش سانتريفوژ اقدام به كودپاشي كرد. توسط بعضي از بذركارها عمل كودپاشي و بذركاري ميتواند همزمان انجام مي شود.

بذرپاشي به دوصورت :يابه وسيله دست و يا توسط دستگاه هاي بذرافشان انجام مي گيرد. درصورت عدم دسترسي به ماشينهاي بذرافشان مي توان بذر يونجه راتوسط كارگر با تجربه درسطح خاك پاشيده و سپس توسط دندانه يا ديسك سبك ويا از طريق كشيدن سرشاخه هاي درختان ( درسطوح كوچك ) بر روي زمين بذر هارا در عمق كمي از خاك قرار داد.روش ديگراستفاده ازماشين هاي بذرافشان است. ماشين هاي بذر افشان داراي مخاذن بذر و كود هستند و كاشت بذر و اضافه كردن كود به زمين را توأماً انجام مي دهند. اين دستگاه هاداراي دوغلطك هستند كه بذ ر به صورت آزاد ازمخزن بذر  بين دو غلطك به طور يكدست پاشيده مي شود. غلطك جلو باعث به هم فشردن بستر بذر و غلطك عقب باعث دفن كردن بذر وبه هم فشردن خاك مي شود.

مقدار بذر :

مقدار بذر لازم براي كاشت يونجه به عوامل متعدّدي از جمله نوع زراعت (آبي يا ديم) و قوّه ي ناميّه ي بذر ، شرايط آب و هوايي ، كيفيّت آماده كردن زمين ، روش كاشت و غيره بستگي دارد.

در شرايط زير مقدار بيشتري بذر بايستي بكار برده شود :

1ـ در حالتي كه زمين به خوبي آماده نشده و شرايت سخت تري براي استقرار گياه حاكم است.

2ـ بذر داراي قوّه ناميّه كم تري است.

3ـ علف هاي هرز به ميزان بيش تري شيوع داشته و تراكم بالا تري از گياه براي غلبه بر علف هاي هرز لازم است.

4ـ در زراعت هاي آبي نسبت به ديم و در روش كاشت با دست نسبت به كاشت با بذر كار.

* در زراعت هاي سنّتي در مناطق مختلف بين 30 تا 50 كيلوگرم در هكتار بذر مصرف مي شود. در زراعت هاي مكانيزه مقدار مصرف بذر بين 25 - 15 كيلوگرم در هكتار است. مزارعي كه براي بذر گيري اختصاص مي يابند براي نفوذ بهتر نور به داخل پوشش ، بايستي يونجه را با تراكم كمتر كاشت. لذا در اين حالت بذر مصرفي كمتر و حدود 15 كيلوگرم در هكتار است.

نياز آ بي :

به طور كلّي نياز آبي يونجه بالا و راندمان مصرف آب دراين گياه پايين است.در يونجه قبل از كاشت براي اينكه خاك تا عمق يك متري مرطوب شود ،يك آبياري سنگين لازم است. واگر ضروري باشد براي جوانه زدن بذر، يك آبياري سبك بعد از كاشت انجام مي شود.به فاصله كمي پس از آن براي جلوگيري از سله بستن خاك يك آبياري سبك صورت مي گيرد.بعد ازخروج گياه ازخاك ميتوان آبياري رابراي حدود 3 هفته در مناطق معتدله(در مناطق گرم اين زمان كوتاه تر است) به تا خيرانداخت.و پس از ان تازمان اولين برداشت ،يك ابياري كافي است.

* دريونجه استقرار يافته ، ميزان مصرف آب وفاصله بين دو آبياري بستگي به شرايط آب و هوايي دارد. درمناطق سرد سير كمتر از 15 هزارمتر مكعب آب براي يك دوره رشدونمو يك ساله نياز است. همچنين فاصله هر دور آبياري به درجه حرارت هوا و نوع خاك(سبك يا سنگين)بستگي دارد. براي مثال ميتوان گفت درمناطق معتدل در بهار حدوداً هر 12 روز يكبار ودر تابستان هر8 روز يكبار بايستي يونجه را آبياري كرد.

مبارزه با آفات يونجه :

1. سرخرطومي برگ يونجه:

الف : مبارزه زراعي : براي مبارزه زراعي ميتوان چين اول يونجه را به جلو انداخت ، در نتيجه اين عمل تعداد زيادي لارو كه هنوز كامل نشده‌اند از بين خواهند رفت.

ب : مبارزه شيميايي : در مبارزه شيميايي با اين آفت بايد دو نكته اساسي را مورد توجه قرار داد ، 1- موقع سمپاشي 2- نوع حشره كش ، بهترين موقع مبارزه با اين آفت اوائل بهار و مصادف با بوته هاي نورسته 10 سانتيمتري يونجه مي‌باشد. سمپاشي بايد قبل از تاثير موثر لاروها به گياه انجام گيرد. سموم بكار برده شده عليه اين آفت بايد علاوه بر دارا بودن تاثير كافي ، دوام زياد نداشته باشند. تا از نظر باقيماندن روي يونجه يا ساير گياهان علوفه‌اي ، ايجاد اشكال ننمايد.

نوع حشره كش : در حال حاضر سموم زير براي مبارزه با اين آفت توصيه مي شود :

1. اكامت ( اتريمفوس ) ، امولسيون 50 درصد به ميزان يك ليتر در هكتار.

2. فوزالن ( زولن ) ، امولسيون 35 درصد به ميزان 5/2 ليتر در هكتار

3. مالاتيون ، امولسيون 57 درصد به ميزان 3 ليتر در هكتار

4. سومين ( كارباريل ) ، پودر و تابل 85 درصد به ميزان 3 كيلوگرم در هكتار

معمولا با يك نوبت سمپاشي آفت كنترل مي شود. ولي درصورت بارندگي و بالا بودن تراكم آفت ، سمپاشي دوم نيز توصيه ميشود. و بايستي آخرين سمپاشي 15 الي 20 روز قبل از برداشت انجام گيرد.

2. جوندگان : جوندگاني كه در مزارع يونجه بويژه مزارع يونجه استان فعاليت دارند موش مهاجر ، موش مغان و موش كور ميباشد.

براي مبارزه با اين موشها بايد كليه لانه‌ها را يك روز قبل از انجام مبارزه كوبيد و روز بعد طعمه گذاري را فقط در سوراخهايي كه باز شده‌اند ( لانه هاي فعال ) انجام داد.

نحوه تهيه سموم : ابتدا 2 ليتر روغن را با 100 كيلوگرم گندم مخلوط كرده و بعد 10 كيلوگرم فسفر دوزنگ را به آن اضافه مي‌كنيم و با مراقبت كامل بهم زده تا بطئر كامل مخلوط شوند. براي هر هكتار 5/1 الي 2 كيلوگرم طعمه مسموم بطور دستپاش در لانه هاي فعال مصرف مي شود. ( فسفر دوزنگ سم خطرناكي بوده و بااحتياط كامل بايد از آن استفاده كرد. )

مبارزه با علفهاي هرز :غلبه علفهاي هرز بر يونجه ، علاوه بر كاهش كميّت وكيفيّت محصول ، بتدريج باعث تُنَك شدن مزرعه،ضعيف شدن گياه، غلبه بيشتر عوامل بيماريزا و نامساعد محيطي و درنهايت كوتاه شدن عمر گياه مي شود. در اثر تُنَك شدن مزرعه ، با نفوز نور بيشتر بداخل پوشش گياهي زمينه براي رشد و نمو وخسارت بيشتر انگل سس فراهم مي شود. اوّلين قدم در مبارزه، جلو گيري از آلوده شدن بذور يونجه به بذر علفهاي هرز از طريق مبارزه بموقع با علفهاي هرز مزرعه يونجه اي است كه به بذرگيري اختصاص داده ايم. قدم بعدي ، بوجاري بذور با دستگاه هاي بوجاري و سس گير مي باشد. زدن شخم عميق چندين ماه قبل ازكاشت و انتخاب فصل كاشت پاييز نيز در كنترل علفهاي هرز موثّر است. زيرا در كشت بهاره ، بدليل مساعد بودن شرايط براي جوانه زني ورشد علفهاي هرز ، اين گياهان با سرعت بيشتري نسبت به يونجه رشد كرده ولذا در كشت بهاره خيلي سريعتر بر مزرعه يونجه چيره ميشوند. يكي ديگر از راههاي مبارزه با علف هاي هرز اين است كه به هر طريق ممكن از ورود بذور علف هاي هرز كه از سال قبل يا چين قبل در جوي ها و يا نهرهاي متصل به مزرعه يونجه باقي مانده اند جلوگيري شود. يكي از راه ها جهت اين كار اين است كه در ابتداي هر آبياري و قبل از انجام آن بهتر است آب اوّليّه را به مدّت چند دقيقه بجاي اينكه در مزرعه وارد كنند ، در محلّي دور از مزرعه ببرند تا بدين طريق بذور علفهاي هرز موجود در جوي ها نيز از مزرعه دور گردند.

استفاده از علفكش داكتال به ميزان 12ـ 8 كيلو در هكتار در موقع كاشت ودر يونجه استقرار يافته در اوايل بهار، قبل از رشد مجدّد يونجه و جوانه زني علفهاي هرز ، نيز در كنترل علفهاي هرزموثر است. آبياري مزرعه يا وقوع بارندگي بلافاصله بعد از كاربرد داكتال ميزان تاثير آن را افزايش مي دهد.

*ازجمله علفهاي هرز يونجه انگل سس است. سس گياه گلدار انگلي است كه سالانه خسارت قابل توجهي به مزارع يونجه كاري وارد ميكند. اين گياه فاقد ريشه بوده و قادر به ساختن مواد آلي لازم براي خود نيست. سس از طريق بذر توليد مثل ميكند. با مساعد شدن هوا بذر ان جوانه زده و جوانه ها بدور ميزبان (ساقه يونجه) پيچيده ودر اين موقع  ارتباط آن با خاك قطع        مي شود. در اين حالت سس با فرستادن رشته هايي مكنده بدرون آوندهاي ساقه ، مواد آلي ساخته شده توسط گياه يونجه را به مصرف مي رساند. در مناطق معتدله ، در اواسط بهار جوانه زده ودر اواسط تابستان توليد گل و بذر مي نمايد. لذا بايستي قبل از توليد بذر با آن مبارزه شود.

طرق مبارزه با سس :

به طرق زير ميتوان با سس مبارزه كرد.

1- بوجاري بذر يونجه توسط دستگاههاي سس گير.

2- پوشاندن لكّه هاي آلوده با كاه و كلش بطورمتراكم تا ارتفاع 20سانتيمتر.اين عمل باعث نرسيدن نور كافي به سس و متوقف شدن رشد آن ميشود.

3- چيدن و خارج كردن سس از مناطق آلوده وسمپاشي محل هاي فوق  با علفكش گراماكسون براي از بين رفتن بقاياي سس.

4- سوزانيدن لكه هاي آلوده با شعله افكن در يونجه هاي استقرار يافته.

5- بكار بردن علفكش داكتال بمقدار 12-8 كيلوگرم در هكتار قبل از كاشت و در يونجه هاي استقرار يافته قبل از رويش بذر سس در بهار.

زمان برداشت:

تاريخ برداشت يونجه تاثير قابل ملاحظه اي بر روي مقدار مواد غذايي ، عملكرد ودوام گياه دارد. يونجه قبل ازگل دادن ، پروتئين وموادغذائي قابل هضم بيشتري را داراست.درموقع گل دهي كامل وبه بذر نشستن،ميزان الياف آن افزايش يافته ومواد قابل هضم كمترميشود.درمقابل عملكرد افزايش مي يابد.ازطرف ديگربرداشت قبل ازگلدهي و با فواصل كم باعث ضعيف شدن گياه شده و عمر آنراكاهش ميدهد. زيرا گياه فرصت كافي براي انتقال مواد ذخيره اي از قسمتهاي هوائي به ريشه پيدا نمي كند.بنابراين بهترين تاريخ برداشت يونجه براي بدست آوردن حداكثر عملكرد علوفه ، با ارزش غذائي بالا (حد اكثر مقدار پروتئين در هكتار) توأم با ايجاد شرايطي براي تأمين حدّ اكثر مواد غذائي در سال هاي بعد، موقعي است كه حدود  بوته هاي مزرعه به گُل نشسته باشد.

يونجه اگر بطور مكر‍‍‍ّر و درفواصل كوتاه برداشت شود، ذخايرهيددرات كربن ريشه به اتمام مي رسد و گياه از بين       مي رود.

در اغاز فصل رويش  چه بعد از  زمستان و چه پس از هرر چين، رشد قسمت هاي هوايي كاملاً به ذخاير ريشه اي وابسته است. بعد از هر چين در صورتيكه زمان برداشت در آغاز گلدهي بوده باشد، ميزانذخاير ريشه اي در حد نرمال است ودر اثر رشد هوايي بتدريج از ذخاير ريشه اي كاسته ميگردد. هنگاميكه ارتفاع بوته به 30 سانتيمتر رسيد ذخاير ريشه اي به حد اقل ميرسد. همچنان كه رشد ادامه مي يابد و عمل فتوسنتز بيشتر ميگردد مقدار ذخاير ريشه اي نيز بتدريج بالا ميرود. حتّي در زمان تشكيل جوانه ي گل نيز اين ذخاير پايين تر از حد نرمال است. در مرحله ي آغاز گلدهي مجدّداًً ذخاير ريشه اي بحد نرمال خواهد رسيد و در اين مرحله بهتر است كه يونجه برداشت گردد.

جدول زير وضعيّت ماده ي خشك و كيفيّت يونجه در سنين مختلف رشدي را نشان مي دهد كه توصيه اي جهت زمان برداشت يونجه مي باشد.

 

مراحل رشد

در صد رشد

ارزشيابي

قبل از غنچه

18 - 15

پروتئين خيلي زياد ، مادّه خشك و سلولز كم ، نبايد چيده شود.

غنچه قبل از گل

21 - 20

پروتئين زياد ، مادّه خشك و سلولز كم ، بهتر است چيده نشود.

آغاز گلدهي

23 - 22

تعادل مواد غذايي بر قرار ، عملكرد مناسب ، بهترين موقع چيدن.

گلدهي كامل

25 - 23

پروتئين نسبتاً كم ، موقع چيدن سپري شده بهتر است هرچه سريع تر برداشت شود.

بعد از گلدهي

25

پروتئين كم ، مادّه ي خشك و سلولز خيلي زياد ، براي چيدن خيلي دير است.

 

يونجه پس از برداشت ، رشد مجدّد خود را تقريباً سريع آغاز مي كند ، امّا پس از آن ذخيره هيدرات كربن خود را تدريجاً بدست مي آورد.

 

تهيه كننده: صفدر جلالي صمغ آبادي

+ نوشته شده در  شنبه 2 دی1385ساعت 13:41  توسط عبادی | 
 
صفحه نخست
پست الکترونیک
آرشیو
درباره وبلاگ

دریافت کد
>>فرم اشتراک<<
پیوندهای روزانه
مدیرعامل تعاونی مسکن نظام مهندسی کشاورزی
انجمن متخصصین بهداشت ایران
ارسال رزومه رایگان در بانک اطلاعات کاریابی بین المللی
وضعیت فعلی هوای امیدیه
نظام مهندسی و کشاورزی خوزستان
سایت هواشناسی
موسسه خیریه نیکوکاران امیدیه
پایگاه اطلاع رسانی پرستار و پرستاری
سوالات کارشناسی ارشد خاکشناسی
سازمان خواروبار و كشاورزي ملل متحد
آرشیو پیوندهای روزانه
نوشته های پیشین
اسفند 1388
بهمن 1388
آذر 1388
آبان 1388
خرداد 1388
اسفند 1387
بهمن 1387
دی 1387
مهر 1387
فروردین 1387
اسفند 1386
بهمن 1386
دی 1386
آذر 1386
آبان 1386
مرداد 1386
تیر 1386
خرداد 1386
اردیبهشت 1386
فروردین 1386
اسفند 1385
بهمن 1385
دی 1385
آذر 1385
آرشیو موضوعی
ار گانیک
گندم
بیماری گندم
عناصر کم مصرف و ضرورت کاربرد
گلخانه
آبیاری
یونجه
خواص داروهای گیاهی
قارچ صدفی
ذرت
خاک
متفرقه
فرسایش و حفاظت خاک
پیدایش و رده بندی خاک
فیزیک خاک
شیمی خاک
بیولوژی خاک
حاصلخیزی خاک و کود
ماشین آلات کشاورزی
پیوندها
سما رایانه
دل و قلم
ویکی پدیا
دانشگاه شهیدچمران اهواز
سازمان نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی
آموزشگاه کشاورزی سبز ایران
شرکت دالین سبزفارس
منم کشاورز
سبزینه
شبکه اطلاع رسانی گندم ایران
کشاورزی برای من برای تو و برای ایران
خاکشناسی
مهندسی علوم خاک
گیاهپزشکی دانشگاه شاهد تهران
بیماری شناسی گیاهی
پپرومیا
مکانیزاسیون کشاورزی دانشگاه تهران
علوم و تحقیقات کشاورزی
مقالات علوم دامي
وبلاگ محمد رضا
دل تنگي هـا
كشاورز تنها _ مجله آنلاين كشاورزي
يادداشتهاي حسين زينل زاده
وبلاگ تخصصي مهندسي زراعت و اصلاح نباتات (دانشگاه آزاد اسلامي رودهن)
سرخط آخرین اخبار فارسی
همنهاد
نغمه
وبلاگ علوم خاک ایران
گیاه پزشکی
آفتاب
ایستگاه تفکر
غذای ارگانيك
سرویس خبری بیولوژی و بیوتکنولوژی کشاورزی
انجمن علمی گروه اقتصاد کشاورزی
remix
کشاورز ایرانی
گیاهپزشک
دانشجویان آموزشکده شهرکرد
وبلاگ تخصصی کشاورزی
Entomology & Statistics
مدرسه در مزرعه امیدیه
مرجع تخصصی پرورش زنبور عسل و زنبور داری
باغبانی 87 دانشگاه ساری
مکتب الشهدا
دکتر علی رحیمی فر
بچه های مهندسی باغبانی
فروش خرما، کود ورمی کمپوست، نئوپان و باگاس


My blog is worth $6,774.48.
How much is your blog worth?

جدیدترین مطالب وبلاگ های محیط زیست

خبر گزاری کشاورزی ایران
بانک صوت و فیلم مذهبی
etaYroo.com The Best Site For All